Luna krizinden çıkarılacak dersler

Barış ERKAYA

Çok değil. Bundan 15 gün öncesine kadar kripto para tarihinin en başarılı projelerinden biri kabul ediliyordu Terra Luna. Dünyanın ‘en yetenekli’ geliştiricilerinin yarattığı sistem, geliştirdikleri stabil coin UST, bu ekosistemi besleyen alt coin Luna, en başarılı modellere örnek gösteriliyordu. Luna 42 milyar dolar piyasa değerine sahipti. Sonra bir anda bir şeyler oldu. Fiyatı 1 dolara sabit olması gereken UST, dolar karşısında dalgalanmaya, UST’yi 1 dolarda tutmak için gerekli teminatı sağlayan Luna’lar için astronomik şekilde zincir üretimi gerçekleşmeye başladı. Piyasada kriz öncesi toplam 343 milyon adet olan Luna arzı bir anda 6.5 trilyona çıktı. Piyasa değerinin yüzde 99’unu kaybetti. Yani mükemmel işleyen bir mekanizma işler tersine dönünce de mükemmel işlemeye başladı. Aslında sistemin kusursuz çalışması Luna’nın bir anda ölümü anlamına geldi. Sanki hep UST 1 dolarda kalabilecekmiş veya sistemde bir açık oluşmayacakmış düşüncesiyle kurgulanmıştı…

Terra Luna için çıkış umudu

Şimdi servetlerinin yüzde 99’undan fazlasını kaybeden herkes Terra Luna efsanesinin arkasındaki isim olan Koreli Do Kwon’un bir çıkış yolu bulacağı umuduyla bekliyor. Fakat Kwon, bir tarafta davalar diğer tarafta ise topluluk içerisindeki eleştiriler arasında yine kendi bildiğini okumakla meşgul görünüyor. Hatta Reddit kullanıcıları Kwon’un, piyasadaki aşırı sayıda Luna’yı yakmak yerine sert çatal ile bir yol bulmasına gerekçe gösterdiği bir tezi de çürüttüğünü öne sürüyor. Bu tez de Terra Luna’nın değerini korumakla yükümlü olan Luna Foundation Guard’ın çöküş öncesi elinde olan 88 binden fazla Bitcoin’i kriz sırasında harcadığı tezi. Reddit kullanıcıları bu Bitcoin’lerin fazlasıyla Binance’taki bir soğuk cüzdanda durduğunu iddia eden ekran görüntüleri paylaştı.

NEYİ YAPMAK ÖLÜMCÜL HATADIR?

Luna’nın nasıl kurtarılacağı veya Terra Luna krizinin kripto para piyasasına vurduğu darbeler bir yanda dursun aslında bu çöküş öyküsü kripto para piyasasında yatırım yapanlara çok pahalı da bir ders vermiş oldu. Aslında alınacak bu dersler nerede yatırım yaparsanız yapın hep köşede bir yerde duran derslerdi ama neye mal olabileceği açısından Luna bir turnusol kağıdı görevi gördü diyebiliriz. O halde tekrar bir hatırlayalım. Birikiminizin çok küçük bir bölümünü kripto para gibi riskli varlıklara yatırın. Eğer beklediğiniz 10X gelirse, 100 dolarınız 1000 dolar olur. Ama kaybedeceğiniz sadece 100 dolardır. Bu piyasayla birlikte ortaya çıkıp kendini uzman olarak tanıtan herkese güvenerek risk almayın. Terra Luna’daki sistemik sorunu bilen tek bir fenomen bile çıkmadı.

Kripto paralara yatırım yaparken projenin arkasındaki isimleri iyi inceleyin. Sınırsız maksimum arzı olan her coin bir gün Terra Luna’nın yaşattıklarını yaşatma potansiyeli taşır. İsterse dünyanın en değerli projesi olsun… Kripto para gibi varlıklarda eğer al-satla para kazanmaya çalışıyorsanız muhakkak stop-loss kullanın. Zirveden aldığınızın farkında olmadığınız bir coin’de en fazla yüzde 10 kaybedersiniz. Stabil coin’lerin çalışma felsefesini ve buna bağlı ekosistemleri inceleyin. Luna örneği gösterdi ki fiyat yukarı giderken mükemmel çalışan sistemler aşağı doğru da mükemmel çalışabilir. Bu da yükselişinden çok daha hızlı bir çöküş demektir. Tek sahibi olan projelerin kaderi her zaman o tek kişinin kararlarına bağlıdır. Başka Do Kwon’lara bu fırsatı vermeyin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.